Adwokat Łukasz Witański

blog prawniczy

Postępowanie wyjaśniające ZUS / Zasiłek kobiet w ciąży / Kontrola zatrudnienia kobiet w ciąży

wrz 102019

adwokat zus

Kontrola ZUS kobiety w ciąży - postępowania wyjaśniające.

 

Z uwagi na duże zainteresowanie poprzednim artykułem dotyczącym możliwości zatrudniania kobiet w ciąży i prowadzenia działalności gospodarczej przez kobiety w ciąży, a zapatrywaniem ZUS i sądów na te kwestię, przygotowałem kolejny artykuł dotyczący praktycznych kwestii – postępowanie wyjaśniające prowadzone przez ZUS.
Jakie pytania zadaje ZUS, komu i w jakim celu, a także dlaczego pytań tych nie można lekceważyć, a odpowiedzi mają istotne znaczenie.


Gdy do ZUS wpływa wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego w czasie niezdolności do pracy przypadającą w okresie ciąży, u inspektorów i starszych inspektorów ZUS wzmaga się zapewne szczególna uwaga. Kod B budzi wiele wątpliwości urzędników, czego wynikiem jest wszczęcie postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wyjaśnienia czy kobieta, która jest w ciąży nie podjęła pozornego zatrudnienia w celu uzyskania zasiłku macierzyńskiego.

Szerzej na temat –pozorne/fikcyjne zatrudnienie kobiet w ciąży 

W razie powyższych wątpliwości ZUS wszczyna postępowanie wyjaśniające, które stosunkowo często przyjmuje formę pisma wysyłanego do pracodawcy i pracownika z szeregiem pytań. Bardzo często adresaci pisma nie korzystają wówczas z pomocy adwokata, ale sami udzielają odpowiedzi, lekceważąc pismo w przeświadczeniu, że wystarczy napisać kilka ogólnych zdań wyjaśniających, gdyż jest to czysta formalność. Niestety nie jest. Tymczasem odpowiedzi są niezwykle istotne, gdyż mogą mieć znaczący wpływ zarówno na treść decyzji, jak i determinować przyszłe postępowanie sądowe. Kontrolowane osoby poszukują profesjonalnej pomocy dopiero po otrzymaniu niekorzystnej decyzji, wówczas trzeba złożyć od niej odwołanie i rozpocząć mogącą trwać kilka lat sądową batalię o swoje prawa, podczas gdy właściwie sporządzona odpowiedź mogła by przekonać organ, że umowa o pracę nie była pozorna.

Co sprawdza ZUS podczas kontroli?

Celem postępowanie wyjaśniającego jest ustalenie czy umowa o pracę była rzeczywiście wykonywana i czy zatrudnienie nie jest pozorne. Zazwyczaj ZUS prosi o udzielenie wyjaśnień w formie pisemnej i o dostarczenie wszelkich dokumentów związanych z zatrudnieniem wskazując przykładowy ich katalog. Zatem ZUS będzie najczęściej żądał:

1. Umowy o pracę – jest to podstawowy dokument, na podstawie którego ustala się treść stosunku pracy, ważny jest zwłaszcza zakres obowiązków. W razie zakwestionowania stosunku pracy to właśnie wykonywania obowiązków wynikających z zakresu obowiązków z umowy o pracę należy udowodnić.
2. Zaświadczenie lekarskie o zdolności do podjęcia pracy,
3. Zaświadczenia o odbyciu szkolenia BHP,
4. Podpisanych list obecności,
5. List płac, potwierdzeń przelewów wynagrodzenia lub jej wypłaty gotówkowej,
6. Dokumentów potwierdzających fakt wykonywania pracy. – najistotniejszą okolicznością, którą należy wykazać, jeżeli chcemy udowodnić brak pozorności zatrudnienia (pozorność to okoliczność faktyczna), to fakt rzeczywistego wykonywania pracy, zatem moim zdaniem jest to najważniejsza część i wymaga omówienie w osobnym poście.

Ponadto ZUS będzie się starał ustalić następujące kwestie:

1. Czy stanowisko jest nowoutworzone, czy przeprowadzano postępowanie rekrutacyjne (ZUS może domagać się przedstawienie przez pracodawcę listu intencyjnego i CV złożonego przez pracownika), jakie były okoliczności związane z zawarciem umowy o pracę,
2. Czy ktoś poprzednio zajmował dane stanowisko, kto w razie nieobecności przejął obowiązki kobiety,
Natomiast ZUS będzie ustalał też, już prawdopodobnie we własnym zakresie, następujące kwestie
3. Czy nastąpiło prawidłowe i terminowe zgłoszenie do ubezpieczenia,
4. Czy zatrudniającym jest członek rodziny – np. gdy zatrudniającym jest spółka ZUS sprawdza kto jest udziałowcem, członkiem zarządu, prokurentem, jeżeli udziałowcem jest inna spółka to również bada jej powiązania kapitałowo – osobowe.


Oczywiście oprócz wskazanych w piśmie ZUS dokumentów możemy składać także inne, które dowodzą świadczenia pracy czy kwalifikacji do jej wykonywania, w tym certyfikatów, zaświadczenia o szkoleniach. Jeżeli ogłoszenie o naborze na dane stanowisko było zamieszczone w prasie lub Internecie, można przedłożyć dowody publikacji. Wypada zaznaczyć, że niektóre negatywne ustalenia ZUS, np. fakt późniejszego złożenie zgłoszenia, brak badań lekarskich, brak szkolenia stanowiskowego, same z siebie nie przesądzają o pozorności zatrudnienia. Niemniej jednak wzbudzą podejrzenia ZUS i mogą stanowić podstawę decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniu. Należy pamiętać, że sąd będzie badał wszystkie okoliczności związane z zatrudnieniem i choć najważniejszy jest fakt rzeczywistego świadczenia pracy, to terminowe zgłoszenie do ubezpieczenia, szkolenia BHP i badania lekarskie przemawiają na korzyść pracowników. Niemniej jednak nawet prawidłowe zgłoszenie i badania nie są najważniejsze. Najważniejsze jest rzeczywiste świadczenie pracy, które w razie zakwestionowania zatrudnienia należy udowodnić. Postępowanie wyjaśniające odbywa się na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zatem generalnie możliwa jest rozprawa i przesłuchanie świadków, ale praktycznie raczej się to nie zdarza. W każdym razie ZUS może w piśmie zapytać o osoby, które są świadkami wykonywania pracy.

 

Adwokat Katowice - Łukasz Witański - strona oficjalna Kancelarii

Atom

Napędza Nibbleblog