Adwokat Łukasz Witański

blog prawniczy

Wysokość zadośćuczynienia.

paź 172018

Przechodząc do szczegółowych kwestii związanych z roszczeniami z tytułu wypadków drogowych (artykuł dotyczący wykazu roszczeń z tytułu wypadków komunikacyjnych), przedstawię kwestię związane w wysokością zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie przyznawane w oparciu o art. 445 § 1 k.c., nie dotyczy wyłącznie wypadków komunikacyjnych, dotyczy również błędów lekarskich, pobicia, wypadków na niezabezpieczonym terenie, innych krzywd wynikających z czynów niedozwolonych itp. Niektóre z okoliczności wpływających na wysokość zadośćuczynienia, w szczególności konkretne orzecznictwo przedstawię w osobnych artykułach.

 

Wysokość zadośćuczynienia – funkcja zadośćuczynienia i ogólne zasady.

Zadośćuczynienie jest sposobem naprawienia krzywdy w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych. O wysokości zadośćuczynienia decyduje rozmiar doznanej krzywdy. Zadośćuczynienie winno być adekwatne do zakresu cierpień i trwałych skutków wypadku.

Poniżej przedstawiam przykładowe orzecznictwo sądowe w tym zakresie.

„Krzywda wynagradzana zadośćuczynieniem pieniężnym, uregulowanym w art. 445 KC, jest szkodą niemajątkową. Charakter takiej szkody decyduje o jej niewymierności. Przyznanego poszkodowanemu zadośćuczynienia nie należy zatem traktować na zasadzie ekwiwalentności, którą charakteryzuje wynagrodzenie szkody majątkowej. Odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia, o której stanowi art. 445 § 1 KC, ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie być źródłem wzbogacenia.” (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2000 r. w sprawie III CKN 582/98, Legalis)

„Zadośćuczynienie przewidziane w art. 445 § 1 KC pełni funkcję kompensacyjną, przyznana suma pieniężna ma stanowić bowiem przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej. Funkcja kompensacyjna przesądza o tym, że powinno mieć ono charakter całościowy, obejmować wszystkie cierpienia psychiczne i fizyczne, doznane, jak i te, których wstąpienie w przeszłości jest spodziewane, nie może być ono zatem symboliczne, a jego wysokość musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną adekwatną do warunków gospodarki rynkowej. Za nadaniem prymatu funkcji kompensacyjnej przemawia także charakter dobra chronionego w przepisach dotyczących zadośćuczynienia. Zdrowie jest bowiem dobrem szczególnie cennym i zasądzanie niskich kwot tytułem zadośćuczynienia w przypadkach ciężkiego uszkodzenia ciała lub/i rozstroju zdrowia prowadzi do niepożądanej jego deprecjacji.” (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r. w sprawie V CSK 344/17, Legalis)


Konkretne okoliczności wpływające na wysokość zadośćuczynienia.

Ustalając wysokość zadośćuczynienia należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy. Jest to stanowisko jednolicie przyjmowane w orzecznictwie, Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, nie ma automatycznego przelicznika, urzędowej tabeli ustalonej na podstawie innych spraw sądowych. Zawsze istotne są okoliczności danej sprawy. Orzeczenia w innych sprawach można ewentualnie zastosować pomocniczo. Również ustalony procentowo uszczerbek na zdrowi ma znaczenie jedynie pomocnicze. W poniżej cytowanym postanowieniu Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przedstawił ugruntowaną linię orzeczniczą w tym zakresie, wskazując m.in.:
„Ocena zakresu zindywidualizowanej krzywdy konkretnej osoby i adekwatnego do niej zadośćuczynienia, jest dokonywana przez sądy stosownie do okoliczności każdego, odrębnie rozpatrywanego przypadku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, OSP 2009, z. 4, poz. 40). Procentowo określony uszczerbek służy tylko jako pomocniczy środek ustalania rozmiaru odpowiedniego zadośćuczynienia. Należne poszkodowanemu (pokrzywdzonemu czynem niedozwolonym) zadośćuczynienie nie może być mechanicznie mierzone przy zastosowaniu stwierdzonego procentu uszczerbku na zdrowiu[…]” (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2018 r. w sprawi II CSK 170/18, Legalis).


Zatem okoliczności, które wpływają na rozmiar krzywdy i wysokość zadośćuczynienia, które mogą pojawiać się w danej sprawie są m.in. następujące (nie jest to katalog zamkniętym, a jednie przykładowy):

- czas trwania i stopień intensywności cierpień fizycznych i psychicznych, w tym odczuwanych obecnie,
- długotrwałość leczenia i rehabilitacji, skutki leczenia, stopień wyleczenia,
- ilość operacji, częstotliwość i długość pobytów w szpitalu i związany z tym stres, powikłania pooperacyjne, konieczność zastosowania drutów Kirschnera, późniejsze ich usuwania w drodze następnej operacji,
- nieodwracalność skutków urazu, czyli kalectwo, blizny, zwłaszcza w sytuacji, w której biegły z zakresu chirurgii plastycznej nie daje pewności, co do ich usunięcia czy korekty, blizny ma młoda kobieta, jest to szczególnie istotne z racji wykonywanego zawodu itd., zadośćuczynienie za blizny czytaj więcej,
- szanse na przyszłość, nasilania się objawów w miarę upływu czasu,
- aktywność poszkodowanej osoby przed wypadkiem i po wypadku – np. przed wypadkiem dana osoba była aktywną osobą, uprawiała sporty, prowadziła czynne życie towarzyskie, podróżowała, a po wypadku zaszła w tym zakresie zmiana związana np. z leczeniem, dysfunkcją fizyczną uniemożliwiającą aktywność, złym stanem psychicznym, oszpeceniem ciała i wywołanym tym poczuciem wstydu, blokującym udział w towarzyskich spotkaniach, czy w ogóle blokującym udział w relacjach międzyludzkich,
- stany lękowe, np. obawa przed korzystaniem z samochodu,
- bezradność życiowa i często związane z nią poczucie nieprzydatności, konieczność korzystania ze wsparcia bliskich, czy niemożność udzielenia im wsparcia, ograniczenia w życiu rodzinnym,
- poczucie wykluczenie, osamotnienia,
- wiek poszkodowanego - młody wiek poszkodowanego może uzasadniać przyznanie większego zadośćuczynienia,
- negatywne skutki wypadku w planach życiowych czy karierze zawodowej, np. konieczność odłożenia decyzji o posiadaniu dziecka,


Zatem w każdej sprawie o wysokości zadośćuczynienia decyduje szereg okoliczności konkretnego przypadku, a rzeczywisty rozmiar krzywdy możliwy w zasadzie będzie dopiero po przeprowadzeniu opinii biegłych sądowych, nieraz wielu różnych dziedzin medycznych w jednej sprawie. Pojawiają się więc trudności związane z oszacowaniem wysokości żądania. Jak wskazałem wyżej, nie ma tabel z wysokością zadośćuczynienia za konkretny uszczerbek, które automatycznie należy stosować i nie wydaje się możliwe, ani zasadne, by kiedykolwiek ustawodawca zdecydował się je wprowadzić. Sumy zasądzone w podobnych sprawach nie mogą być stosowane w innych sprawach i nie ma w tym zakresie jakiegokolwiek związania innymi orzeczeniami (tzn. w podobnych sprawach, a nie np. w ponownie rozpoznawanej sprawie na skutek uchylenia wyroku), ponadto z uwagi na ilość czynników wpływających na wysokość zadośćuczynienia, trudno przyjąć, co oznacza termin sprawa podobna. Również ustalony uszczerbek na zdrowiu może mieć co najwyższej znaczenie pomocnicze. Przy ocenie wysokości roszczenia należy mieć na względzie zasadniczy cel zadośćuczynienia – ma ono kompensować całość cierpień fizycznych i psychicznych, ale nie powinno być traktowane wyłącznie jako źródło wzbogacenia, powinno też uwzględniać aktualne stosunki majątkowe w naszym społeczeństwie. Zatem ostrożnie należy podchodzić do zasłyszanych historii o milionowych kwotach zasądzanych przez amerykańskie sądu za polanie się gorącą kawą. Znacząco wygórowane zadośćuczynienie spowoduje oddalenie powództwa w wygórowanej części, a to może rodzić obowiązek zwrotu kosztów drugiej stronie, w części w jakiej oddalono powództwo, ich stosunkowe rozdzielenie, co przy znacznych wysokościach przedmiotu sporu, kosztach niejednokrotnie kilku biegłych w jednej sprawie, lub całych zespołów biegłych może mieć niebagatelne znaczenie.

 

Adwokat Katowice - Łukasz Witański - strona główna

Kontakt: Kancelaria Adwokacka w Katowicach, ul. Jagiellońska 24/2. Tel. 535 208 404.

 

Znajdź nas na FB Adwokat Katowice Łukasz Witański  i polub stronę, jeżeli post okazał się przydatny. Pokaże to czy post był ciekawy i czy kontynuować tę tematykę.

 

This article discusses issue of appropriate amount of financial compensation for a non-material loss and pain suffered in connection with accidents.

 

Roszczenia z tytułu wypadku komunikacyjnego - wykaz wszystkich roszczeń.

paź 102018

adwokat katowice zadoscuczynienie zdjecie

W prostych słowach, ale merytorycznie i konkretnie, ze zrozumieniem i wyczuciem, bez odwoływania się do emocji, bez truizmów czym jest powypadkowa trauma czy śmierć najbliższych, z wykorzystaniem kilkunastoletniego doświadczenia, a nie kopiując cudze teksty, przedstawiam kolejną kategorie na blogu – zadośćuczynienie i odszkodowania za wypadek komunikacyjny.

W razie wypadku komunikacyjnego poszkodowanemu, a w razie śmierci poszkodowanego, jego rodzinie przysługuje szereg roszczeń, które nie ograniczają się tylko do odszkodowania i zadośćuczynienia. W artykule przygotowałem wykaz roszczeń przysługujących, w związku z wypadkiem komunikacyjnym, z ich krótkim opisem, który będę precyzował w dalszych artykułach poświęconych już konkretnym roszczeniom. Dzieląc się wiedzą, którą uzyskałem w czasie wieloletniej pracy w sądzie okręgowym, przybliżę w dalszych artykułach procesowe zagadnienia związane z dochodzeniem w/w roszczeń.
Wykaz przysługujących roszczeń podzielę na dwie kategorię, tj. roszczenia poszkodowanego w wypadku oraz roszczenia związane ze śmiercią osoby najbliższej.

1.Roszczenia poszkodowanego w wypadku.

Zadośćuczynienie za wypadek komunikacyjny.

Podstawą prawną tego żądania jest art. 445 § 1 k.c. zgodnie, z którym w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W kontekście wypadków komunikacyjnych ważny jest art. poprzedzający, czyli art. 444 k.c. określający roszczenia przysługujące w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Uszkodzenie ciała może wywoływać cierpienia fizyczne i psychiczne. Tytułem przykładu można wskazać sytuację, w której strona poszkodowana była narażona na długotrwałe leczenie i rehabilitację, dolegliwości bólowe, dodatkowo spotęgowane koniecznością poddania się zabiegom operacyjnym, pobyty w szpitalu, a więc i stres z tym związany. Zadośćuczynienie może kompensować kalectwo, oszpecenia ciała w postaci blizn, związane z tym poczucie wstydu. O wysokości zadośćuczynienia powinien w zasadzie decydować rozmiar doznanej krzywdy. Oceniając jej rozmiar należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności każdej sprawy, w tym czas trwania i stopień intensywności cierpień fizycznych i psychicznych, nieodwracalność skutków wypadku, szanse na przyszłość, wiek poszkodowanego. Znaczenie ma również pojawiające się po wypadku poczucie bezradności życiowej, stany lękowe, a także to, że po wypadku często osoba aktywa, wycofuje się z aktywności życiowej.
Zadośćuczynienie jest więc świadczeniem pieniężnym, mającym rekompensować cierpienia fizyczne i psychiczne.

Artykuł na temat wysokości zadośćuczynienia z tytułu wypadku drogowego.

Odszkodowanie za wypadek komunikacyjny.

Zgodnie z art. 444 § 1 kc w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.
Zgodnie z tym przepisem naprawienie szkody obejmuje wszelkie koszty wynikłe z powodu zaistniałego uszczerbku, więc wszystkie niezbędne i celowe wydatki, bez względu na to, czy podjęte działania przyniosły poprawę zdrowia. W szczególności będą to koszty leczenia, nie tylko w zakresie terapii, ale też wydatki związane z diagnozowaniem i rehabilitacją. Poszkodowany może domagać się rekompensaty kosztów transportu, uzasadnionych wydatków na odzież, która musiała zostać wymieniona w okresie zdrowienia, kosztów opieki, koszty diety specjalistycznej. Naprawienie szkód może obejmować koszty zakupu i montażu sprzętu rehabilitacyjnego, części zamiennych do posiadanego już sprzętu.
Ten rodzaj odszkodowania dotyczy szkód na osobie, które mają charakter majątkowy.

Artykuł szczegółowy dotyczący odszkodowania za wypadek.

Renta z tytułu wypadu komunikacyjnego.

Zgodnie z art. 444 § 2 kc jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.
Zwiększenie potrzeb poszkodowanego polega na konieczności pokrycia kosztów utrzymania, powstałych w następstwie wypadku. Przykładowo można wskazać na koszty związane z zapewnieniem poszkodowanemu opieki, koszty rehabilitacji, koszty zmiany warunków bytowych, wymagania dietetyczne.
W zakresie żądania renty z tytułu utraty zdolności do pracy zazwyczaj Sąd porównuje dochody poszkodowanego, jakie uzyskiwałaby z tytułu zatrudnienia na stanowisku sprzed wypadku, z otrzymywanymi świadczeniami z ubezpieczenia społecznego lub obecnymi zmniejszonymi wynagrodzeniami.
Renta ma na celu wynagrodzenie szkody przyszłej. Do powstania roszczenia o rentę wystarcza wystąpienie jednej z podanych w przepisie art. 444 § 2 k.c. okoliczności. Każda z wymienionych w powołanym przepisie przesłanek może stanowić samodzielną podstawę zasądzenia renty.

Ustalenie odpowiedzialności na przyszłość za skutki wypadku.

Żądanie to nie jest zbyt popularne, chociaż zwalnia poszkodowanego z obowiązku udowodnienia istnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności podmiotu, na którym ta odpowiedzialności ciąży w kolejnym procesie w razie ujawnienie się dalszych negatywnych skutków. Znajduje podstawę prawną w art. 189 kpc.

Szkody majątkowe powstałe na skutek wypadku komunikacyjnego.

Oprócz szkód, których osobowych, których doznał poszkodowany, na skutek wypadku mogą powstać szkody w jego majątku, przede wszystkim zniszczony może zostać samochód i rzeczy, które się w nim znajdują. Tego rodzaju szkody również powinny zostać naprawione, a podstawią roszczeń jest art. 361 kc. Roszczenia te obejmują m.in.:

- odszkodowanie za uszkodzenie samochodu,
- zwrot kosztów najmu samochodu zastępczego,
- koszty holowania,
- odszkodowanie za zniszczone rzeczy znajdujące się w samochodzie.

2. Roszczenia związane ze śmiercią najbliższej osoby.

Roszczenia z tego tytułu reguluje art. 446 k.c., jego pełne brzmienie jest następujące:
Art. 446 § 1. Jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł.
§ 2. Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.
§ 3. Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.
§ 4. Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej.

Podstawą prawną zasądzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej jest art. 446 § 4 kc, zgodnie z którym Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Zadośćuczynienie ma kompensować krzywdę, w postaci bólu i cierpienia po stronie osób bliskich poszkodowanemu. Skala negatywnych następstw w psychice poszkodowanych w wyniku śmierci osoby bliskiej może być różna w zależności od siły więzi emocjonalnych wiążących ich ze zmarłym jak i wrażliwości poszczególnych osób. Krzywda i jej stopień może wynikać z osamotnienia spowodowanego utratą osoby bliskiej. Wpływ śmierci na psychikę danej osoby z reguły jest oceniony w oparciu o opinię biegłych z zakresu psychologii czy psychiatrii.

Prawo żądania zwrotu kosztów leczenia i pogrzebu.

Prawo do żądania zwrotu kosztów leczenia i pogrzebu poszkodowanego przysługuje osobie, która te koszty faktycznie poniósł.

Prawo do renty.

Podstawą prawną tego roszczenia jest art. 446 § 2 k.c.. Przysługuje ono osobom, względem których ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny. Kwestie osób uprawnionych do alimentów reguluje kodeks rodzinny i opiekuńczy, zwłaszcza art. 129 kro. Zasadniczo można też wskazać, że wysokość renty determinują zasady ustalania wysokości alimentów. Renty, tzw. fakultatywnej mogą żądać też inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.

Stosowne odszkodowanie

Zgodnie z art. 446 § 3 k.c. § 3. Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

 

Adwokat Łukasz Witański - Kancelaria Adwokacka w Katowicach - strona główna

 

Kancelaria Adwokacka Adwokata Łukasza Witańskiego z Katowic, świadczy pomoc prawną również na odległość na terenie całej Polski, w razie pytań zapraszam do kontaktu.

Atom

Napędza Nibbleblog